Een energielabel is voor veel woningzoekers een belangrijk onderdeel van de prijs die zij bereid zijn te betalen. Juist daarom is het zorgelijk dat woningen in mogelijk tienduizenden gevallen met een te gunstig label zijn aangeboden. Onderzoek van Brainbay en het FD wijst erop dat kopers en huurders maximaal 55.000 keer hebben betaald voor verduurzaming die in de praktijk niet of onvoldoende aanwezig was. De gezamenlijke woningwaarde zou hierdoor met maximaal 570 miljoen euro te hoog zijn ingeschat.
Een beter label werkt direct door in de woningprijs
Een gunstig energielabel is meer dan een administratieve classificatie. Het beïnvloedt de aantrekkelijkheid van een huis, de verwachte energierekening en vaak ook de financierbaarheid. Kopers zien een energiezuinige woning doorgaans als comfortabeler en toekomstbestendiger. Verhuurders kunnen bij betere labels bovendien meer ruimte hebben binnen de regels voor huurprijzen.
Als een label te hoog uitvalt, ontstaat daarom een dubbele vertekening. Een koper kan een hogere aankoopprijs accepteren op basis van lagere verwachte woonlasten. Een huurder kan terechtkomen in een woning waarvan de duurzame kwaliteit niet aansluit bij de huur die wordt gevraagd. De schade zit dus niet alleen in een papieren waardering, maar ook in de dagelijkse kosten en verwachtingen van bewoners.
Waardeverschil wordt zichtbaar bij verkoop of verhuur
De maximaal 570 miljoen euro aan te hoge woningwaarden is geen bedrag dat ineens van de markt verdwijnt. Het geeft wel aan hoe groot de financiële betekenis van een onjuist label kan zijn. Wanneer een woning opnieuw wordt opgenomen, verkocht of gecontroleerd, kan blijken dat het werkelijke label lager is. Dat kan de onderhandelingspositie van de verkoper verzwakken en tot discussie leiden over de betaalde prijs of huur.
Vooral in een markt waarin energieprestaties zwaar meewegen, is betrouwbare informatie essentieel. De rente bepaalt nog altijd hoeveel een huishouden kan lenen, maar het energielabel bepaalt mede welke lasten een koper na de overdracht verwacht. Een fout in die informatie kan dus de waardering van een woning aantasten, ook als de locatie en algemene staat van onderhoud onveranderd zijn.
Toezicht en controle worden belangrijker
De uitkomst legt druk op het systeem rond het vaststellen en gebruiken van energielabels. Een label moet woningzoekers helpen om verschillende woningen eerlijk te vergelijken. Als de kwaliteit van die gegevens onvoldoende zeker is, neemt het vertrouwen in advertenties, taxaties en huurwaarderingen af.
Daarmee komt ook de vraag op tafel hoe controles worden ingericht en wie verantwoordelijk is als een label niet overeenkomt met de feitelijke woningkwaliteit. Niet iedere afwijking hoeft dezelfde oorzaak te hebben. Administratieve fouten, verouderde gegevens en een onvolledige opname kunnen allemaal een rol spelen. Maar voor de consument is vooral relevant dat het label waarop een beslissing is gebaseerd, controleerbaar en betrouwbaar is.
De regels rond energielabels en verduurzaming maken deel uit van breder woonbeleid. Wie wil weten welke rol de overheid daarbij speelt, vindt achtergrondinformatie bij de Rijksoverheid over wonen en verduurzaming.
Wat kopers en huurders zelf kunnen controleren
- Vraag waarop het energielabel is gebaseerd en hoe recent de opname is uitgevoerd.
- Vergelijk het label met zichtbare maatregelen, zoals isolatie, glas, verwarming en ventilatie.
- Neem verwachte energielasten mee in de totale maandlasten, naast hypotheek of huur.
- Leg vragen over afwijkingen vóór ondertekening vast bij makelaar, verhuurder of verkoper.
Gevolgen voor vastgoedbeleggers en ondernemers
Voor beleggers raakt een onjuist energielabel direct aan waardering, verhuurbaarheid en reputatie. Een portefeuille die op papier duurzamer lijkt dan zij werkelijk is, kan bij herbeoordeling minder waard blijken of extra investeringen vereisen. Ondernemers in vastgoed doen er daarom goed aan labels niet alleen als verplicht document te zien, maar als kerninformatie voor prijsstelling, onderhoudsplannen en risicoanalyse. Betrouwbare energiegegevens worden steeds belangrijker voor het rendement op vastgoed.
