De Nederlandse doorstroomsector krimpt in hoog tempo. Waar multinationals in 2017 nog ruim 14.000 financiële holdings en soortgelijke entiteiten in Nederland hadden, zijn dat er in 2025 minder dan 8.000. Dat is geen cosmetische statistiek, maar een signaal dat de rol van Nederland als internationale ‘schakel’ in concernfinanciering en winstdoorstroom structureel verandert. Voor u als ondernemer, belegger of professional in zakelijke dienstverlening is de vraag vooral: wat zegt dit over ons vestigings en belastingklimaat, en welke rekening volgt er voor investeringsstromen en overheidsinkomsten?
Wat DNB ziet: een halvering in tien jaar
Uit nieuwe cijfers van De Nederlandsche Bank blijkt dat het aantal financiële holdings van multinationals in ongeveer tien jaar tijd bijna is gehalveerd. Dit zijn entiteiten die binnen internationale concerns vaak worden gebruikt voor interne financiering, het houden van deelnemingen en het doorgeleiden van rente, royalty’s en dividenden. In Nederland staat deze groep bekend als de doorstroomsector: activiteiten met relatief weinig “echte” economische footprint, maar met grote internationale geldstromen.
Dat de aantallen zo sterk teruglopen, past bij een trend die u al langer ziet: internationale structuren worden simpeler, meer in lijn gebracht met “substance” eisen, of verplaatst naar locaties waar de groep al operationeel actief is.
Wat dit zegt over het Nederlandse vestigings en belastingklimaat
Het is te gemakkelijk om de daling uitsluitend als “Nederland wordt minder aantrekkelijk” te framen. Wat hier vooral speelt, is dat het type entiteit dat Nederland jarenlang aantrok, minder goed past bij de huidige internationale spelregels en maatschappelijke tolerantie. Nederland is aantrekkelijk gebleven voor hoofdkantoren, R&D en logistiek, maar de ruimte voor brievenbusachtige structuren is kleiner geworden.
Voor u als ondernemer betekent dit twee dingen. Ten eerste: vestigingskwaliteit draait steeds meer om reële factoren zoals talent, infrastructuur, rechtszekerheid en energie en digitaliseringskosten. Ten tweede: fiscale zekerheid blijft belangrijk, maar de speelruimte voor agressieve planning is in de praktijk ingeperkt, ook als het formeel “mag”.
Reputatie en voorspelbaarheid wegen zwaarder
Multinationals sturen nadrukkelijker op reputatierisico. Het in stand houden van complexe holdings met een dunne operationele basis levert minder voordeel op en meer vraagtekens bij stakeholders. Tegelijk geldt: voorspelbaarheid van beleid blijft cruciaal. Als regelgeving snel verandert of uitvoeringspraktijk stroever wordt, kan dat investeringsbeslissingen vertragen.
De rol van internationale fiscale en toezichtregels
De krimp is niet los te zien van een pakket aan internationale maatregelen die doorstroomstructuren ontmoedigen. Denk aan strengere anti misbruikbepalingen, bronbelastingdiscussies en hogere eisen aan economische aanwezigheid. Ook het toezicht op financiële stromen, compliance en transparantie is zwaarder geworden. Daardoor stijgen de vaste kosten van dit soort entiteiten, terwijl het fiscale voordeel afneemt.
Belangrijk is dat het hier gaat om een internationaal verschijnsel: veel landen zetten stappen richting meer transparantie en een bredere belastinggrondslag. Nederland beweegt mee, onder druk van EU afspraken en mondiale initiatieven. Wie de basis wil nalezen, kan dat via de OESO informatie over BEPS.
Substance en anti misbruik: de rek is eruit
Waar holdings vroeger relatief eenvoudig konden bestaan met beperkte lokale aanwezigheid, wordt nu vaker gevraagd om aantoonbare besluitvorming, personeel, kantoorruimte en echte functies. Zonder die “substance” wordt het lastiger om verdragsvoordelen te behouden of om financieringsroutes te verdedigen richting belastingdiensten en toezichthouders.
Gevolgen voor zakelijke dienstverlening: minder volume, andere vraag
De doorstroomsector was een stabiele bron van werk voor trustkantoren, accountants, juristen, fiscalisten en compliance specialisten. Een kleiner aantal entiteiten betekent minder standaardwerk: oprichten, beheren, rapporteren en administreren.
Maar het werk verdwijnt niet één op één. Het verschuift:
- Meer vraag naar herstructureringen en vereenvoudiging van concernstructuren.
- Meer focus op compliance, fiscale documentatie en transfer pricing onder strengere regels.
- Relatief meer hoogwaardige advisering rond echte investeringen, hoofdkantoren en R&D activiteiten.
Voor dienstverleners is dit dus zowel een krimpmarkt als een kwaliteitsmarkt: minder bulk, meer complexiteit.
Investeringsstromen en overheidsinkomsten: wat merkt u daarvan?
De doorstroomsector gaat gepaard met grote geldstromen, maar de directe bijdrage aan banen en productie is beperkt. Toch zijn er wel effecten. Minder holdings kan betekenen dat bepaalde financiële stromen niet langer via Nederland lopen, wat impact kan hebben op:
- Belastinginkomsten uit beperkte heffingen rond deze structuren en gerelateerde activiteiten.
- Inkomsten en werkgelegenheid in zakelijke dienstverlening.
- De statistieken rond buitenlandse investeringen en internationale posities.
Voor u als belegger is de relevantie vooral indirect. Een land dat minder als doorstroomhub fungeert, kan statistisch “kleiner” lijken in internationale kapitaalstromen, terwijl de kwaliteit van echte investeringen juist belangrijker wordt. Voor ondernemers kan het betekenen dat de concurrentie om reële vestigingen toeneemt en dat beleid meer gericht wordt op innovatie, arbeid en productiviteit, in plaats van op fiscale doorvoer.
De beleidsvraag: wat wil Nederland aantrekken?
De kern is strategisch: als doorstroom afneemt, moet Nederland het verdienvermogen elders verstevigen. Dat vraagt om consistent beleid rond onderwijs, arbeidsmarkt, energie, digitalisering en vergunningen. Minder doorstroom hoeft geen probleem te zijn, zolang er voldoende ruimte is voor echte economische activiteit. Maar als onzekerheid en kosten oplopen, kan de daling doorschieten naar een breder verlies aan vestigingskracht.
Conclusie: een structurele verschuiving, geen incident
De bijna halvering van het aantal financiële holdings laat zien dat Nederland opschuift van doorstroomland naar een model waarin “echte aanwezigheid” zwaarder telt. Dat is deels een gevolg van internationale regels en toezicht, deels van reputatie en kosten. Voor u betekent dit: minder ruis in financiële stromen, maar een scherpere concurrentiestrijd op de factoren die bedrijven echt hier houden. Dat is waar de economische winst of pijn de komende jaren zal ontstaan.
