Verzekeraars staan voor een lastige balans. Zij moeten voldoende rendement behalen op grote beleggingsportefeuilles om toekomstige claims, pensioengerelateerde verplichtingen en andere uitkeringen te kunnen blijven betalen. Tegelijkertijd neemt de onzekerheid rond handel, politiek en internationale machtsverhoudingen toe. Uit onderzoek van Marsh blijkt dat geo-economische risico’s momenteel de grootste zorg zijn bij investeringsbeslissingen in de mondiale verzekeringssector. Toch blijft rendement de belangrijkste prioriteit.
Waarom rendement zo zwaar weegt
Een verzekeraar ontvangt premies voordat veel schadeclaims of uitkeringen daadwerkelijk worden betaald. Dat geld wordt in de tussentijd belegd. De opbrengst daarvan is geen bijzaak, maar een belangrijk onderdeel van het verdienmodel. Zeker bij langlopende verplichtingen, zoals levensverzekeringen, is het rendement over vele jaren bepalend voor de financiële ruimte van een verzekeraar.
Daarom kijken verzekeraars niet alleen naar de veiligheid van een belegging, maar ook naar de vraag of het verwachte rendement voldoende is om toekomstige verplichtingen af te dekken. Staatsobligaties, bedrijfsleningen, vastgoed, infrastructuur en aandelen kunnen daarbij allemaal een rol spelen. De precieze mix verschilt per verzekeraar, afhankelijk van het risicoprofiel, de looptijd van verplichtingen en de kapitaalregels waaraan de onderneming moet voldoen.
De druk om rendement te realiseren neemt toe wanneer veilige beleggingen relatief weinig opleveren of wanneer kosten en claims oplopen. Verzekeraars kunnen dan eerder zoeken naar beleggingen met een hoger verwacht rendement. Daar staat tegenover dat hogere opbrengstkansen meestal gepaard gaan met meer risico, minder liquiditeit of grotere gevoeligheid voor economische tegenwind.
Geo-economische risico’s bepalen de agenda
De grootste zorg bij investeringen ligt volgens het onderzoek bij geo-economische risico’s. Dat begrip gaat verder dan een tijdelijke beursdaling. Het omvat onder meer handelsconflicten, sancties, veranderende importheffingen, spanningen rond grondstoffen, verstoringen in toeleveringsketens en politieke besluiten die de internationale kapitaalstromen kunnen beïnvloeden.
Voor een verzekeraar kunnen zulke ontwikkelingen op meerdere manieren doorwerken:
- Bedrijven kunnen last krijgen van hogere kosten, lagere marges of beperktere afzetmarkten.
- Vastgoedwaarderingen kunnen onder druk komen wanneer de economie vertraagt of financiering duurder wordt.
- Obligatiemarkten kunnen bewegen door veranderende renteverwachtingen en zorgen over overheidsfinanciën.
- Aandelenmarkten kunnen sterker schommelen wanneer geopolitieke onzekerheid de winstverwachtingen raakt.
- Beleggingen die moeilijk snel verkoopbaar zijn, kunnen extra aandacht vragen als markten plotseling onrustig worden.
Vooral de combinatie van risico’s is relevant. Een handelsconflict kan bijvoorbeeld inflatie aanwakkeren, waardoor renteverwachtingen veranderen. Een hogere rente kan vervolgens waarderingen van obligaties, vastgoed en groeiaandelen raken. Daarmee kan één politieke ontwikkeling tegelijk gevolgen hebben voor verschillende delen van een beleggingsportefeuille.
Rente blijft een cruciale schakel
Rente is voor verzekeraars een van de belangrijkste financiële variabelen. De waarde van bestaande obligaties beweegt doorgaans tegengesteld aan de marktrente. Ook de contante waarde van toekomstige verplichtingen verandert mee. Daardoor moeten verzekeraars voortdurend kijken of de looptijd en rentegevoeligheid van hun beleggingen nog aansluiten bij wat zij later moeten uitbetalen.
Het toezicht op deze balans tussen risico, kapitaal en verplichtingen is streng. Wie beter wil begrijpen welke rol toezicht speelt bij financiële instellingen, vindt achtergrondinformatie bij De Nederlandsche Bank.
Geen vrije jacht op risicovolle beleggingen
Dat rendement de hoogste prioriteit heeft, betekent niet dat verzekeraars onbeperkt meer risico kunnen nemen. Hun kernverplichting is juist dat zij klanten ook onder ongunstige marktomstandigheden kunnen betalen. Daarom werken zij met kapitaalbuffers, risicolimieten, spreiding en scenarioanalyses. Daarbij wordt bijvoorbeeld gekeken wat er kan gebeuren bij een recessie, een scherpe rentedraai, kredietproblemen of langdurige geopolitieke onrust.
In de praktijk kan dit leiden tot een grotere voorkeur voor beleggingen met voorspelbare kasstromen, zoals kwalitatief sterke bedrijfsobligaties of infrastructuur. Ook kan internationale spreiding belangrijker worden. Spreiding biedt echter geen volledige bescherming, omdat geopolitieke spanningen juist meerdere markten tegelijk kunnen raken.
Wat dit betekent voor beleggers en ondernemers
Voor beleggers is het relevant dat verzekeraars grote, langetermijngerichte spelers op obligatie-, vastgoed- en aandelenmarkten zijn. Hun keuzes kunnen de vraag naar bepaalde beleggingscategorieën beïnvloeden. Voor ondernemers betekent het dat financieringsvoorwaarden, waarderingen en de beschikbaarheid van kapitaal mede afhankelijk blijven van de internationale economische en politieke omgeving. Rendement blijft noodzakelijk, maar in een onzekere wereld wordt de prijs van risico steeds belangrijker.
