Private equity pompte de afgelopen jaren miljarden in accountancykantoren, aangetrokken door voorspelbare cashflows en een markt die schreeuwt om schaal. Maar juist die zekerheden komen nu onder druk te staan. Afgezwakte of gewijzigde EU-regels, een kritischer toezichthouder en de snelle opmars van AI veranderen de rekensom achter deals. Voor u als belegger of ondernemer betekent dit: andere dealprijzen, minder ruime financiering en een scherper concurrentiespel voor middelgrote kantoren.
Waarom private equity zo graag in accountancy stapte
Accountancy leek lange tijd een ideale buy and build-sector. De basis is een terugkerend omzetmodel: wettelijke controles, samenstelpraktijken, fiscaal advies en salarisadministratie leveren stabiele inkomsten op. Dat is aantrekkelijk voor investeerders die met leverage werken en voorspelbare kasstromen nodig hebben om rente en aflossing te dragen.
Daar kwam bij dat de sector fragmentarisch is. Veel kantoren zijn partnergedreven, met opvolgingsvraagstukken en beperkte schaal voor IT, compliance en werving. Private equity zag ruimte om via consolidatie efficiënter te werken, overhead te spreiden en sterker te onderhandelen richting klanten en personeel.
De klassieke PE-casus: cashflow, consolidatie en prijszettingskracht
-
Cashflows: contractuele en terugkerende werkzaamheden maken de omzet relatief stabiel, ook bij economische schommelingen.
-
Consolidatie: meerdere kleinere kantoren onder één platform vergroten de schaal, verbeteren bezettingsgraad en maken centralisatie van backoffice mogelijk.
-
Pricing power: schaarste aan accountants, complexere regelgeving en klantafhankelijkheid boden ruimte om tarieven te verhogen.
Welke risico’s nu opdoemen
De onzekerheid komt niet uit één hoek. Juist de combinatie van beleid, toezicht en technologie maakt het nieuwe speelveld lastiger te modelleren. Waar investeerders eerst rekenden op groei via tariefstijgingen en overnames, schuift de nadruk nu naar risicobeheersing, kwaliteit en productiviteitsvraagstukken.
Regelgeving: minder wind in de rug dan verwacht
In de markt leefde de verwachting dat Europese regels rond eigendom, governance en onafhankelijkheid van accountants verder zouden worden aangescherpt, wat schaal en professionalisering in de hand zou werken. Als die regels afgezwakt of anders uitgewerkt worden, verdwijnt een deel van de rationale achter snelle consolidatie. Dan wordt het lastiger om premies te betalen voor “platforms” die vooral gebouwd zijn op de gedachte dat de wetgever schaal beloont of afdwingt.
Toezicht: de AFM als rem op het groeimodel
Daarnaast is de toon vanuit het toezicht kritischer. De AFM kijkt nadrukkelijk naar kwaliteitsbeheersing, cultuur en onafhankelijkheid. Bij snelle acquisities groeit het risico dat processen, dossiervorming en kwaliteitsstandaarden niet overal gelijk oplopen. Dat kan leiden tot extra investeringen in compliance en interne beheersing en in het slechtste geval tot reputatieschade of beperkingen in de controlepraktijk.
Voor de dealmarkt heeft dit twee directe effecten. Ten eerste stijgen de integratiekosten en daarmee daalt de vrije kasstroom. Ten tweede wordt “kwaliteit van earnings” belangrijker: niet alleen hoeveel omzet er is, maar hoe robuust die omzet is onder toezichtdruk. Wie wil begrijpen hoe de toezichthouder hiernaar kijkt, kan terecht bij de Autoriteit Financiële Markten.
AI: druk op marges én op het traditionele verdienmodel
AI belooft productiviteitswinst, maar zet tegelijk het uurtariefmodel onder spanning. Veel routinematige werkzaamheden, zoals data-invoer, eerste analyses en standaardrapportages, worden sneller en goedkoper. Klanten verwachten dan lagere kosten of meer output voor hetzelfde budget. Dat vertaalt zich naar druk op marges, zeker bij kantoren die hun groei vooral baseerden op tariefverhogingen.
Daar komt bij dat AI-investeringen niet gratis zijn. U ziet in de praktijk dat kantoren moeten investeren in data-infrastructuur, security, modelgovernance en training. De eerste jaren kan dat de winstgevendheid juist verlagen, terwijl de markt vaak rekende op snelle synergie.
Wat dit betekent voor dealprijzen, exits en leverage
Als risico’s stijgen en groei minder vanzelfsprekend is, verandert de multiple. Kopers worden selectiever en due diligence wordt dieper, vooral op kwaliteitsreviews, klantenconcentratie en de mate waarin AI de omzetmix raakt. Voor bestaande PE-eigenaren betekent dit dat exits lastiger kunnen worden: een volgende koper zal minder betalen als er grotere compliance-investeringen nodig zijn of als het verdienmodel te afhankelijk is van uren.
Ook de financiering kan strakker. Banken en debt funds kijken scherper naar covenant-ruimte en naar de stabiliteit van kasstromen onder toezicht en technologische disruptie. Minder leverage betekent lagere equity returns, tenzij operationele verbetering echt hard wordt waargemaakt.
Middelgrote kantoren: klem of kans?
Voor middelgrote kantoren is het speelveld dubbel. Aan de ene kant kunnen zij klem komen te zitten tussen grote netwerken met schaal en PE-platforms met kapitaal. Aan de andere kant kan juist de huidige onzekerheid hun positie versterken: klanten willen betrouwbaarheid, continuïteit en bewezen kwaliteit. Kantoren die AI slim inzetten, hun kwaliteitsstelsel op orde hebben en een duidelijke niche bedienen, kunnen marktaandeel winnen zonder mee te doen aan dure overnamegolven.
Wij zien de sector daarmee verschuiven van “groei door volume” naar “groei door kwaliteit en technologie”. Voor u als volger van de dealmarkt is dat de kern: accountancy blijft defensief, maar niet meer vanzelfsprekend een makkelijke private equity-trade.
