Een renteverhoging leidt niet automatisch tot een sterkere munt. Dat blijkt opnieuw in Japan, waar de yen juist terrein verloor nadat de Bank of Japan de rente, zoals algemeen verwacht, verhoogde naar 1,25%. De munt daalde meer dan 1% richting 158 yen per dollar. Voor valutahandelaren was niet de stap zelf doorslaggevend, maar vooral de vraag wat deze beslissing zegt over de volgende stappen van de Japanse centrale bank.
Een verwachte renteverhoging geeft vaak weinig steun
Op papier is een hogere rente doorgaans positief voor een valuta. Beleggers kunnen immers meer rendement ontvangen op tegoeden en beleggingen in die munt. In de praktijk kijkt de valutamarkt vooruit. Wanneer een renteverhoging al breed was ingecalculeerd, zit het positieve effect vaak al in de koers verwerkt voordat het besluit wordt genomen.
Dat lijkt ook bij de yen te zijn gebeurd. De verhoging door de Bank of Japan kwam niet als verrassing. Daardoor verschoof de aandacht direct naar de vraag of Japan de rente in de komende periode verder en sneller zal verhogen. Juist daar ontstond twijfel, doordat twee beleidsmakers tegen het besluit stemden.
Tegenstemmen voeden twijfel over het vervolg
Dat twee beleidsmakers zich niet achter het rentebesluit schaarden, is voor de markt relevante informatie. Het wijst erop dat er binnen de centrale bank geen volledige overeenstemming bestaat over de noodzaak of het tempo van verdere verkrapping.
Voor handelaren kan dat betekenen dat de ruimte voor extra renteverhogingen beperkter is dan eerder gedacht. Een centrale bank die verdeeld is, zal mogelijk voorzichtiger opereren, zeker als zij economische groei, binnenlandse consumptie of financiële stabiliteit niet onder druk wil zetten.
De yen reageerde daarom niet alleen op wat de Bank of Japan deed, maar vooral op wat zij mogelijk niet snel zal doen. De markt kan een renteverhoging zien als een geïsoleerde stap, in plaats van het begin van een lange reeks verhogingen.
Het renteverschil met de dollar blijft bepalend
De koers van de yen tegenover de dollar wordt sterk beïnvloed door het verschil tussen Japanse en Amerikaanse rentes. Zolang beleggers in dollars een duidelijk hoger rendement verwachten dan in yen, blijft de dollar voor veel internationale partijen aantrekkelijker.
Dat speelt vooral bij zogeheten carry trades. Daarbij lenen beleggers geld in een munt met relatief lage financieringskosten, zoals de yen traditioneel lange tijd was, om dat geld te beleggen in valuta’s of activa met een hoger verwacht rendement. Een beperkte Japanse renteverhoging hoeft die strategie niet direct onaantrekkelijk te maken.
Valutamarkt handelt op verwachtingen, niet op de dagkoers van de rente
De reactie onderstreept een belangrijk mechanisme op de valutamarkt. Koersen worden bepaald door verwachtingen over toekomstige renteverschillen, inflatie, economische groei en risico. Een centrale bank kan de rente verhogen, maar toch een zwakkere munt krijgen wanneer beleggers concluderen dat andere landen langer hogere rentes zullen bieden.
Ook het bredere marktsentiment telt mee. In onrustige perioden kan de yen juist profiteren van zijn reputatie als defensieve valuta. Wanneer beleggers meer bereid zijn risico te nemen, kan de vraag naar de yen afnemen. De wisselkoers is dus nooit alleen een oordeel over Japans monetair beleid.
Wat een zwakkere yen betekent voor economie en bedrijven
Voor Japanse exportbedrijven kan een zwakkere yen gunstig zijn. Buitenlandse omzet is na omzetting naar yen meer waard, al hangt het uiteindelijke effect af van kosten, prijzen en hedging. Voor Japanse huishoudens en bedrijven die afhankelijk zijn van ingevoerde energie, grondstoffen en goederen kan een dalende yen juist nadelig uitpakken door hogere importkosten.
Daarmee ontstaat een lastige afweging voor de Bank of Japan. Hogere rentes kunnen de munt ondersteunen en prijsdruk temperen, maar zij verhogen ook de financieringskosten in een economie die lange tijd gewend is geweest aan zeer lage rentes. Voor achtergrond over de werking van rente en monetair beleid kunt u terecht bij De Nederlandsche Bank.
Signaal voor internationale beleggers
De daling van de yen na een renteverhoging laat zien dat centrale banken beleggers vooral verrassen met hun vooruitblik, niet met een besluit dat al vaststaat in de marktverwachting. De tegenstemmen binnen de Bank of Japan maakten duidelijk dat verdere stappen allerminst vanzelfsprekend zijn.
Voor ondernemers en beleggers is de les praktisch. Wie blootstelling heeft aan Japanse aandelen, inkoop uit Japan of valutarisico’s, moet niet alleen naar de Japanse rente kijken. Het verwachte renteverschil met de Verenigde Staten en het vertrouwen in vervolgstappen van centrale banken wegen minstens zo zwaar.
