De private-creditmarkt, met naar schatting 3,5 biljoen dollar aan uitstaande leningen, laat steeds duidelijker stresssignalen zien. Nieuwe MSCI-data wijst erop dat private-creditfondsen inmiddels meer dan een tiende van hun leningen hebben afgewaardeerd tot onder 50% van de nominale waarde. Dat is geen rimpeling, maar een indicatie van serieuze kredietproblemen, herstructureringsrisico’s en oplopende druk door langer hoge rentes. Voor u als belegger of ondernemer wordt daarmee één vraag urgent: is dit een tijdelijk waarderingsvraagstuk, of het begin van een bredere herprijzing van risico in private credit?
MSCI-data: wat betekent “onder 50% gewaardeerd” echt?
MSCI koppelt leningen die onder 50% van par noteren doorgaans aan diepe financiële problemen bij de kredietnemer, of aan een verhoogde kans op herstructurering. Dat meer dan 10% van de leningen in private-creditportefeuilles in die categorie valt, zegt vooral dit: het kredietverlies zit niet alleen in “papierwaarderingen”, maar wordt steeds vaker zichtbaar in de onderliggende kasstromen en convenanten.
Private credit heeft jarenlang geprofiteerd van een combinatie van lage rentes, veel liquiditeit en beperkte concurrentie van banken. In die omgeving konden beheerders hogere coupons vragen, met schijnbaar beheersbare risico’s. Nu rentes langer hoog blijven, kantelt de rekensom: rentelasten stijgen sneller dan omzet en marge bij veel mid-market bedrijven, terwijl herfinanciering duurder wordt en exit-multiples onder druk staan.
Recente afwaarderingen: van incident naar patroon
Dat grote partijen in de sector de afgelopen weken delen van hun portefeuilles hebben afgewaardeerd, past in het beeld dat waarderingsdruk breder wordt. Afwaarderingen komen zelden uit het niets: ze volgen vaak op verslechterende trading, hogere financieringskosten, dalende zekerheden of gesprekken met kredietnemers over covenant resets en looptijdverlengingen.
Belangrijk is dat private credit minder “mark-to-market” is dan beursgenoteerd krediet. Waarderingen bewegen dus trager, maar niet omdat het risico lager is. Als u afwaarderingen ziet toenemen, kan dat juist betekenen dat achterstallige problemen nu pas in de cijfers landen.
Waarom hogere rentes extra hard binnenkomen
Een groot deel van private-creditleningen is variabel rentedragend. Bij oplopende beleidsrentes stijgt de coupon direct mee. Dat is gunstig voor het fonds zolang de kredietnemer kan betalen, maar het vergroot ook de kans op betalingsstress. In de praktijk schuift de markt dan richting “amend and extend”: voorwaarden aanpassen om een default te vermijden, vaak met hogere marge, extra zekerheden of strengere rapportage.
Signalen om te volgen: dit ziet u vaak als eerste
Toename van leningen met lage waardering: een groeiend aandeel onder 80% en zeker onder 50% is een rode vlag.
Meer herstructureringen en covenant resets: niet elke reset is slecht, maar een cluster wijst op structurele druk.
Stijgende spreads bij nieuwe deals: hogere marges betekenen vaak dat kapitaal schaarser wordt en risico opnieuw geprijsd.
Lagere recoveries bij defaults: dalende opbrengsten bij uitwinning van zekerheden zijn typisch voor een laat-cyclus fase.
Sectorconcentraties: cyclische sectoren en bedrijven met veel leverage zijn kwetsbaarder bij hoge rente en zwakke groei.
Wat dit kan betekenen voor spreads, herfinanciering en de reële economie
Als de stress oploopt, zien we doorgaans drie effecten. Ten eerste kunnen spreads op private credit verder uitlopen, vooral voor complexere situaties en bedrijven met zwakkere cashflowdekking. Dat betekent hogere financieringskosten voor ondernemers, ook als de beleidsrente stabiliseert.
Ten tweede wordt herfinanciering lastiger. Ondernemers die in 2021 tot 2023 tegen ruime voorwaarden leenden, kunnen in een “maturity wall” terechtkomen: aflopende leningen moeten worden geherprijsd tegen hogere coupons en strengere convenanten. Dat kan investeringen remmen, groeiplannen uitstellen en in extreme gevallen leiden tot gedwongen verkoop of herstructurering.
Ten derde kan de druk doorwerken naar de bredere economie. Private credit financiert een groot deel van buyouts, groei- en overnamefinanciering buiten het bankkanaal. Als dat kanaal hapert, wordt kapitaal duurder en selectiever.
Toezicht en systeemrisico: waarom toezichthouders meekijken
Toezichthouders waarschuwen al langer dat private markten, juist door minder transparantie en minder frequente waarderingen, kwetsbaar kunnen zijn bij een schok. Denk aan liquiditeitsmismatch, concentratierisico en de verwevenheid met banken en verzekeraars via kredietlijnen en gestructureerde financiering.
Voor u als belegger is dit geen reden om private credit per definitie te mijden, maar wel om scherper te kijken naar rapportagekwaliteit, waarderingsmethodiek, vintage spreiding en de mate waarin rendementen leunen op “carry” versus daadwerkelijke kredietkwaliteit. Voor ondernemers geldt: reken op strengere voorwaarden en bereid herfinanciering eerder voor dan u gewend was.
Meer achtergrond over toezicht en de rol van financiële stabiliteit vindt u bij De Nederlandsche Bank.
