Tokenisatie kan de manier waarop geld, valuta en financiële producten worden verhandeld ingrijpend veranderen. De Nederlandsche Bank wijst erop dat Distributed Ledger Technology en tokenisatie financiële markten, waaronder de valutamarkt, fundamenteel kunnen hervormen. De belofte is aantrekkelijk: snellere afwikkeling, minder schakels en een efficiënter gebruik van kapitaal. Tegelijkertijd verschuiven risico’s niet vanzelf uit het systeem. Zij kunnen juist op nieuwe plekken ontstaan, vooral rond liquiditeit, techniek en financiële stabiliteit.
Van traditionele afwikkeling naar directe overdracht
Bij tokenisatie wordt een financieel bezit digitaal vastgelegd op een gedeelde digitale infrastructuur, vaak een distributed ledger. Dat kan gaan om geld, valuta, obligaties, aandelen of andere financiële rechten. De overdracht en registratie van een transactie kunnen daardoor dichter bij elkaar komen te liggen.
In de huidige financiële wereld verloopt een valutatransactie vaak via banken, tussenpartijen, clearingprocessen en administratieve controles. Dat stelsel is robuust, maar kent ook vertragingen en operationele kosten. Wanneer betaling en levering binnen een tokenised omgeving vrijwel gelijktijdig kunnen plaatsvinden, neemt het risico af dat één partij wel levert en de andere niet betaalt.
Voor internationale handel kan dat relevant zijn. Ondernemers die inkopen of verkopen in buitenlandse valuta hebben te maken met wisselkoersen, betaaltermijnen en werkkapitaal. Een sneller proces kan geldstromen beter voorspelbaar maken. Ook financiële instellingen kunnen onderpand en valuta efficiënter beheren als transacties sneller definitief worden verwerkt.
Efficiëntie is niet hetzelfde als meer liquiditeit
De mogelijke efficiëntiewinst betekent niet automatisch dat markten ook altijd beter functioneren. Liquiditeit draait om de vraag of marktpartijen zonder grote prijsbewegingen kunnen kopen, verkopen of financiering aantrekken. Juist daar ziet de discussie over tokenised finance een belangrijk aandachtspunt.
Als handel zich verspreidt over meerdere digitale platforms, verschillende typen tokens en afzonderlijke technische standaarden, kan liquiditeit versnipperen. In plaats van één brede markt ontstaan dan kleinere handelsomgevingen. Dat kan de prijsvorming minder overzichtelijk maken en transacties in stressvolle marktomstandigheden lastiger maken.
De waarde van een gemeenschappelijke standaard
De schaal waarop tokenisatie daadwerkelijk voordelen oplevert, hangt sterk af van interoperabiliteit. Systemen moeten met elkaar kunnen communiceren en deelnemers moeten vertrouwen op dezelfde regels rond eigendom, betaling, privacy en afwikkeling. Zonder die basis kan een snelle digitale transactie alsnog vastlopen op juridische of technische grenzen.
Ook de rol van betrouwbaar geld blijft cruciaal. In tokenised markten kunnen verschillende vormen van digitaal geld naast elkaar bestaan. Denk aan tokenised banktegoeden, stablecoins en mogelijke digitale vormen van publiek geld. De kwaliteit, inwisselbaarheid en betrouwbaarheid van die betaalmiddelen bepalen mede hoe veilig partijen transacties kunnen afwikkelen.
Nieuwe risico’s voor financiële stabiliteit
Snellere markten kunnen risico’s ook sneller doorgeven. Wanneer onderpand, betalingen en posities direct worden aangepast, kunnen deelnemers bij onrust eerder aanvullende zekerheden moeten storten of activa verkopen. Dat kan prijsbewegingen versterken, zeker als veel partijen tegelijk op dezelfde manier reageren.
- Technische storingen of cyberincidenten kunnen een grotere impact krijgen als afwikkeling sterk geconcentreerd is op digitale infrastructuur.
- Onduidelijkheid over aansprakelijkheid en eigendomsrechten kan het vertrouwen onder druk zetten.
- Automatisering kan processen versnellen, maar ook fouten of verkoopdruk sneller verspreiden.
- Versnipperde liquiditeit kan in onrustige periodes tot grotere verschillen tussen bied- en laatprijzen leiden.
Daarom is toezicht niet slechts een rem op innovatie. Duidelijke regels kunnen juist helpen om nieuwe technologie op grotere schaal toepasbaar te maken. De centrale vraag is niet alleen of tokenisatie technisch mogelijk is, maar of de marktstructuur ook onder druk betrouwbaar blijft. De rol van De Nederlandsche Bank is daarbij relevant, omdat innovatie in betalingsverkeer en markten moet samengaan met een stabiel financieel stelsel.
Wat betekent dit voor beleggers en ondernemers?
Voor ondernemers kan tokenisatie op termijn zorgen voor snellere internationale betalingen en een efficiënter beheer van werkkapitaal. Voor beleggers ontstaan mogelijk nieuwe markten en producten, maar ook nieuwe risico’s rond verhandelbaarheid, techniek en toezicht. De ontwikkeling verdient daarom aandacht, maar de praktische waarde hangt uiteindelijk af van betrouwbare standaarden, voldoende liquiditeit en stevig risicobeheer.
